Cogito

Sprawność "COGITO. Nasza szkoła uczy myśleć"
zdobyło 617 szkół.
Gratulujemy!


 Myślę więc jestem! Cogito ergo sum! >> 

 
Patron naszego programu MYŚLĘ

Aleksander Wolszczan -odkrywca pierwszego układu planetarnego poza Układem Słonecznym. 
 
"Nawet niewielkim teleskopem można dziś dokonać wielkiego odkrycia, trzeba tylko wymyślać niestandardowe programy." 
„Opracowałem model, dopasowałem do niego
dane obserwacyjne i raptem wszystko pasowało. Mój pomysł, taki trochę zwariowany, okazał się rzeczywistością”.
czytaj wiecej >>


Pomyślmy o "myśleniu"
Materiały pomocnicze dla uczestników programu:
Gra w myślenie czytaj>>
Czysta abstrakcja czytaj>>
Ucz się obserwować czytaj>>

Myślę więc jestem!
Strategie, pomysły,
metody pracy...
Jak zachęcić uczniów do myslenia twórczego, krytycznego?

Materiały opublikowane
w Gazecie Wyborczej 26 stycznia >>

Przykłady kilku ciekawych prezentacji: (kliknij na nazwę)
- "Czas ukryty w kamieniu..."- co to znaczy "zarządzać czasem"?
- "Magic things always happen..." - modern fairy tale.
- "Odkrywamy proces oddychania komórkowego".
-
,,Od ogółu do szczegółu i odwrotnie''- czyli słów kilka o wnioskowaniu.
-
Ania Shirley i brzydkie kaczątko – podobieństwa i różnice.
-
Barwa światła. Zjawisko tęczy.


Zadania dla uczestników   COGITO na lekcjach

HARMONOGRAM COGITO >>
Przeczytaj koniecznie! Najważniejsza data: 25 marca!


I etap REJESTRACJA
i uzupełnianie wizytówki szkoły:

1 krok 
rejestracja, plan działań >>


II etap PREZENTACJE:

2 krok
prezentacje >>

UWAGA! Prezentacja nauczycielska (przykłady):
1.
Widok z okna. Uczymy się kategoryzować >
2. UTOPIA. Tworzymy ustrój społeczny na zamówienie >> 

Pogotowie merytoryczne>>

Zobacz ciekawe prezenatcje nauczycielskie uczestników LEGO. Pomoże to zaplanować twoją pracę >>

Prezentacje uczniowskie >>
Czym się różnią od nauczycielskich?

Kącik ucznia! >>
Wskazówki i odpowiedzi na pytania

1)Zaplanuj tworzenie prezetnacji uczniowskiej!!! zobacz >>

2)Jak utworzyć prezentację uczniowską?? zobacz>>


III etap RECENZOWANIE:

Zadania, wskazówki dla recenzentów >>

Co widzi recenzent? >>
Co widzi szkoła oceniana? Czyli gdzie są uwagi recenzentów >>



POMOC i kontakt z organizatorami:

Jak odnieść sukces? Nasze rady >>

COGITO - Pytania i odpowiedzi >> (wybrane na początek)

Pytania i dopowiedzi (FAQ) >>  (wszystkie)

Myślenia, podobnie jak czytania ze zrozumieniem, można uczyć na wszystkich przedmiotach, bo na każdej lekcji powinniśmy ćwiczyć się w roli homo cogitans - człowieka myślącego czytaj>>
JĘZYK POLSKI
Analizując w liceum poezję Miłosza, można szukać analogii z innymi poetami zarówno współczesnymi, z naszej części Europy, np. Venclovą czy Brodskim,  jak i z wielką poezją romantyczną, zwłaszcza Mickiewiczem. Można odkrywać kolejne znaczenia metafor.

Historia

Ogromne możliwości! Można szukać złożonych związków i procesów, np. interpretując wprowadzenie stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. jako /.../

Biologia, fizyka, chemia

/.../ myślenia naukowego z wykorzystaniem metody eksperymentu, już w najmłodszych klasach szkoły podstawowej! Dzieci mogą np. zaobserwować, że lód pływa po wodzie, i zapytać: dlaczego. Przez analogie do innych substancji mogą dojść do wniosku, że /.../

Geografia

Przedmiot często uczony w sposób głównie pamięciowy. A przecież można tu tworzyć modele złożonych procesów, jak kształtowanie się kontynentów, wpływ prądów morskich na klimat, obieg wody w przyrodzie, osadnictwo i migracje ludności, uwarunkowania bogactwa i biedy. /.../

Wiedza o społeczeństwie

Porównywanie demokracji ateńskiej ze współczesną czy autorytaryzmu z totalitaryzmem to zadania kształcące myślenie analityczne. Szukanie i interpretowanie przepisów prawnych też rozwija myślenie analityczne, ale i praktyczne – uczy umiejętności stosowania norm prawnych w życiu. /.../

WF

Nie należy zakładać, że tu nie trzeba myśleć, wręcz przeciwnie – lekcje wf. mogą być świetną okazją do ćwiczenia myślenia. wf. może uczyć przewidywania sytuacji i rozwiązywania problemów. Drużyna grająca w piłkę powinna przygotować kilka wariantów gry, tak by mecz wygrać lub nie przegrać, biorąc pod uwagę ekonomiczne wykorzystanie najlepszych graczy, ryzyko kontuzji itp. /.../


Zobacz ciekawe prezenatcje uczestników LEGO. Pomoże to zaplanować twoją pracę >>>


Myślenie krytyczne i konwergencyjne (zbieżne) dotyczy czynności umysłowych związanych z organizowaniem, analizowaniem, oceną i opisem sytuacji i zjawisk już istniejących. Zwykle tego rodzaju myślenie ma na celu doprowadzić do uzyskania specyficznej konkluzji.

Oto przykłady umiejętności, składających się na myślenie krytyczne:

Wnioskowanie
Poszukiwanie podobieństw
Porównywanie i przeciwstawianie
Analizowanie
Argumentowanie
Podejmowanie decyzji
Rozwiązywanie problemów
Porządkowanie informacji
Ocena, krytyka
Grupowanie
Kategoryzowanie

Badanie, poszukiwanie informacji
Eksperymentowanie

czytaj więcej >>


Myślenie twórcze

 

Myślenie twórcze albo dywergencyjne (rozbieżne) dotyczy tworzenia nowych pomysłów, łączenia już istniejących, postrzegania świata na nowo. Ten sposób myślenia jest dopełnieniem myślenia krytycznego.


Oto przykłady umiejętności powiązanych z myśleniem twórczym:

Płynność
Giętkość
Przekształcanie
Oryginalność
Twórcze rozwiązywanie problemów
Integrowanie
Tworzenie sieci (mapy problemu)
Budowanie zależności

czytaj o każdej z tych umiejętności >>

 

przygotowała Grażyna Czetwertyńska
Na podstawie klasyfikacji zawartej w: A.P. Johnson, Up and Out, Using Creative and Critical Thinking Skills to Enhance Learning, Allyn and Bacon, 2000


Planowanie dla myślenia

 Dobre nauczanie rzadko się udaje bez porządnego planowania. Rozumne planowanie pozwala na powiązanie wymagań stawianych przez program z konkretnymi zadaniami dla uczniów i efektywne wykorzystanie lekcji. Rozumne planowanie pomaga też nauczycielowi dobrze przemyśleć zawartość lekcji, ustalić logiczną  kolejność poleceń i powiązać aktywność uczniów z celami lekcji.

Inne korzyści płynące z planowania:

q       czas lekcji jest lepiej wykorzystany;

q       uczniowie lepiej rozumieją strukturę informacji i tym samym łatwiej ją przyswajają;

q       nauczyciele łatwiej wprowadzają nowe strategie i lepiej dostosowują metody nauczania do treści i do potrzeb uczniów;

q       nauczyciele czują się pewniej w czasie lekcji;

q       na lekcji nie ma chaosu, praca przebiega płynnie;

q       podtrzymywane jest zainteresowanie i zaangażowanie uczniów w działanie.

 

Kryteria oceny zaplanowanego scenariusza lekcji

tak

nie

częściowo

1. Lekcja  jest interesująca i zawiera wiele informacji wartościowych dla uczniów; nie ogranicza się do odpowiedzi na zamknięte pytania.

 

 

 

2. Cel jest sformułowany poprawnie, konkretny, opisuje, dokładnie, co uczniowie będą wiedzieli lub umieli zrobić po lekcji

 

 

 

3. Wszystkie działania i materiał lekcji wspierają realizację celu

 

 

 

4. Wprowadzenie jest zwarte (krótkie) odwołuje się do wcześniejszej wiedzy i doświadczeń uczniów i jest użyteczne dla prezentacji nowych treści

 

 

 

5. Prezentacja treści lekcji zawiera dokładną listę informacji i materiałów potrzebnych do jej przeprowadzenia; czytelnik powinien mieć możliwość przeprowadzenia zajęć na tej podstawie; powinna się tu także znaleźć lista kluczowych pytań do dyskusji

 

 

 

6. Informacje zawarte w  opisie treści są uporządkowane i ułożone w logicznej kolejności

 

 

 

7. Jeśli przewidziano kształcenie umiejętności, scenariusz zawiera instrukcje z podziałem na poszczególne kroki; ćwiczenia wykonywane samodzielnie przez uczniów wspomagają kształcenie umiejętności zaprezentowanej i nauczanej w czasie lekcji

 

 

 

8. Wszystkie części lekcji są wyodrębnione i wyraźnie widoczne (cele, wprowadzenie, działania uczniów, podsumowanie)

 

 

 

9. Zaplanowano czas na refleksję, zajęcia utrwalające, pracę domową.

 

 

 


 

Jak może wyglądać plan lekcji rozwijającej myślenie?

 

Przedmiot: dowolny (praca z tekstem)

Główny cel lekcji związany z kształceniem myślenia –

         Po lekcji uczniowie powinni umieć dokonywać podziału na (grupy) kategorie.

 

Treść lekcji w związku z powyższym celem

  1. Strategie myślenia pomogą wam zorganizować waszą pracę umysłową.
  2. Każda strategia składa się z kolejnych kilku kroków.
  3. Dzięki tym krokom czynności umysłowe, które należy wykonać są łatwiejsze.
  4. Dzielenie na (grupy) kategorie jest jedną ze strategii.
    1. Używają jej często naukowcy
    2. Przypomnij sobie, jak uporządkowane są rośliny, zwierzęta, skały i pomyśl, dlaczego podzielono je na grupy i podgrupy.
  5. Tak wyglądają poszczególne kroki tej strategii
    1. Popatrz na całość (wszystkie elementy)
    2. Rozpoznaj różne cechy poszczególnych elementów
    3. Ułóż je w grupach o podobnych cechach
    4. Opisz każdą z grup sprawdzając, czy wszystkie elementy w grupie mają wspólną cechę

Ćwiczenie pod kierunkiem nauczyciela

Wyliczcie dziesięć zdarzeń, które miały miejsce w waszej szkole w tym miesiącu.

Nauczyciel pomaga klasie określić kategorie i prosi o ułożenie zdarzeń w każdej z grup.

Sprawdźcie, czy wszystkie wydarzenia przypisane do danej grupy rzeczywiście do niej pasują.

 

Praca uczniów na lekcji.

Jeśli jest to na przykład lekcja podsumowująca lekturę fragmentu tekstu, poproś, aby uczniowie sporządzili listę zdarzeń.

Następnie rozpoznają cechy tych zdarzeń i zdecydują o utworzeniu różnych grup.

Kolejnym krokiem jest przypisanie każdego ze zdarzeń do odpowiedniej grupy.

Uczniowie opisują każdą z grup.

         Zadaj im pytanie: Czy dzięki temu łatwiej zrozumieli całą historię?

Poproś, aby po przeczytaniu opisu każdej grupy spróbowali przewidzieć, co się zdarzy dalej.

 

 

Grażyna Czetwertyńska

 

Na podstawie: A.P. Johnson „ Up and Out – Using Creative and Critical Thinking Skills to Enhance Learning”, Allyn and Bacon, 2000


 
 
 

Wiadomości dla szkół:
dlaczego Cogito?


MATERIAŁY
Myślenie krytyczne
strategie

Myślenie twórcze
strategie


Gra w myślenie
Czysta abstrakcja
Ucz się obserwować
Planowanie do myślenia

Plan lekcji - Cogito

Współpraca:
Dziecko w Sieci– Myślę,
więc jestem bezpieczny >>

Myślę więc jestem!
przeczytaj zanim zaczniesz przygotowywać scenariusz lekcji>>

Poczytaj o myśleniu:

1. Czy ty lubisz myśleć? >>
2. Jak wychować myśliciela? >>
3. Jak uczyć myśleć na lekcjach (nawet na wf)? >>

4. Kwaśne winogrona >>
5. Matematyka od końca >>
6. Warto przewidywać >>

7. Pytania dobre i złe >>
8. I ty możesz być Sokratesem >>
9. Pomóżmy im zrozumieć >>

10. Obyczaje człowieka myślącego >>
11. Ciekawość i sceptycyzm >>
12. Jak uczyć krytycyzmu? >>

13. Informacje potrzebne czy nie? >>
14. Telewizja, reklama i mózg >>
15. Myślcie jak naukowcy >>

16. Dedukcja i indukcja >>
17. Badacze historii >>
18. Jak obudzić twórczość? >>

19. Burza mózgów >>
20. Cztery strony twórczości >>