Planowanie dla myślenia

 Dobre nauczanie rzadko się udaje bez porządnego planowania. Rozumne planowanie pozwala na powiązanie wymagań stawianych przez program z konkretnymi zadaniami dla uczniów i efektywne wykorzystanie lekcji. Rozumne planowanie pomaga też nauczycielowi dobrze przemyśleć zawartość lekcji, ustalić logiczną  kolejność poleceń i powiązać aktywność uczniów z celami lekcji.

Inne korzyści płynące z planowania:

q       czas lekcji jest lepiej wykorzystany;

q       uczniowie lepiej rozumieją strukturę informacji i tym samym łatwiej ją przyswajają;

q       nauczyciele łatwiej wprowadzają nowe strategie i lepiej dostosowują metody nauczania do treści i do potrzeb uczniów;

q       nauczyciele czują się pewniej w czasie lekcji;

q       na lekcji nie ma chaosu, praca przebiega płynnie;

q       podtrzymywane jest zainteresowanie i zaangażowanie uczniów w działanie.

Kryteria oceny zaplanowanego scenariusza lekcji	tak	nie	częściowo
1. Lekcja  jest interesująca i zawiera wiele informacji wartościowych dla uczniów; nie ogranicza się do odpowiedzi na zamknięte pytania.
2. Cel jest sformułowany poprawnie, konkretny, opisuje, dokładnie, co uczniowie będą wiedzieli lub umieli zrobić po lekcji
3. Wszystkie działania i materiał lekcji wspierają realizację celu
4. Wprowadzenie jest zwarte (krótkie) odwołuje się do wcześniejszej wiedzy i doświadczeń uczniów i jest użyteczne dla prezentacji nowych treści
5. Prezentacja treści lekcji zawiera dokładną listę informacji i materiałów potrzebnych do jej przeprowadzenia; czytelnik powinien mieć możliwość przeprowadzenia zajęć na tej podstawie; powinna się tu także znaleźć lista kluczowych pytań do dyskusji
6. Informacje zawarte w  opisie treści są uporządkowane i ułożone w logicznej kolejności
7. Jeśli przewidziano kształcenie umiejętności, scenariusz zawiera instrukcje z podziałem na poszczególne kroki; ćwiczenia wykonywane samodzielnie przez uczniów wspomagają kształcenie umiejętności zaprezentowanej i nauczanej w czasie lekcji
8. Wszystkie części lekcji są wyodrębnione i wyraźnie widoczne (cele, wprowadzenie, działania uczniów, podsumowanie)
9. Zaplanowano czas na refleksję, zajęcia utrwalające, pracę domową.

Jak może wyglądać plan lekcji rozwijającej myślenie?

Przedmiot: dowolny (praca z tekstem)

Główny cel lekcji związany z kształceniem myślenia –

         Po lekcji uczniowie powinni umieć dokonywać podziału na (grupy) kategorie.

Treść lekcji w związku z powyższym celem

1. Strategie myślenia pomogą wam zorganizować waszą pracę umysłową.
2. Każda strategia składa się z kolejnych kilku kroków.
3. Dzięki tym krokom czynności umysłowe, które należy wykonać są łatwiejsze.
4. Dzielenie na (grupy) kategorie jest jedną ze strategii.
   1. Używają jej często naukowcy
   2. Przypomnij sobie, jak uporządkowane są rośliny, zwierzęta, skały i pomyśl, dlaczego podzielono je na grupy i podgrupy.
5. Tak wyglądają poszczególne kroki tej strategii
   1. Popatrz na całość (wszystkie elementy)
   2. Rozpoznaj różne cechy poszczególnych elementów
   3. Ułóż je w grupach o podobnych cechach
   4. Opisz każdą z grup sprawdzając, czy wszystkie elementy w grupie mają wspólną cechę

Ćwiczenie pod kierunkiem nauczyciela

Wyliczcie dziesięć zdarzeń, które miały miejsce w waszej szkole w tym miesiącu.

Nauczyciel pomaga klasie określić kategorie i prosi o ułożenie zdarzeń w każdej z grup.

Sprawdźcie, czy wszystkie wydarzenia przypisane do danej grupy rzeczywiście do niej pasują.

Praca uczniów na lekcji.

Jeśli jest to na przykład lekcja podsumowująca lekturę fragmentu tekstu, poproś, aby uczniowie sporządzili listę zdarzeń.

Następnie rozpoznają cechy tych zdarzeń i zdecydują o utworzeniu różnych grup.

Kolejnym krokiem jest przypisanie każdego ze zdarzeń do odpowiedniej grupy.

Uczniowie opisują każdą z grup.

         Zadaj im pytanie: Czy dzięki temu łatwiej zrozumieli całą historię?

Poproś, aby po przeczytaniu opisu każdej grupy spróbowali przewidzieć, co się zdarzy dalej.

Grażyna Czetwertyńska

Na podstawie: A.P. Johnson „ Up and Out – Using Creative and Critical Thinking Skills to Enhance Learning”, Allyn and Bacon, 2000