Działam na rzecz innych

Opis strategii

1. Przygotowanie

Zacząć trzeba od zainteresowania uczniów problemem lub zachęcenia ich do poszukiwania „pola aktywności i służby na rzecz innych”. Można wówczas liczyć, że to od nich wyjdzie inicjatywa wykonania konkretnego działania.

Wtedy można przeprowadzić dokładniejsze rozpoznanie (badanie sytuacji) albo po prostu zwykłą rozmowę o dostrzeżonym problemie, z którym trzeba „coś zrobić”.

Można zacząć od pytań:

Jakie potrzeby i możliwości działania widzimy? – może to być „burza mózgów”. Podczas rozmowy zachęcamy uczniów do zaproponowania jak największej liczby pomysłów. Mogą myśleć swobodnie, a później przeanalizować wszystkie propozycje. Należy im pomóc w ocenie, zwłaszcza w wyjaśnieniu przyczyn każdej trudnej sytuacji i zakresu możliwej interwencji.

Jakie rozwiązania możemy zaproponować? Trzeba rozważyć, które działania są realistyczne. Uczniowie na tym etapie formułują pytania i problemy do wyjaśnienia. Powstaje zarys projektu.

Jakie mamy możliwości? Jakimi zasobami dysponujemy? W tym punkcie musimy zmierzyć własne siły, aby móc zdecydować się na działanie. Poszukujemy sojuszników, wolontariuszy (na przykład wśród rodziców) i źródeł finansowania. Sporządzamy preliminarz wydatków – ile pieniędzy potrzebujemy?, skąd je weźmiemy? To jest moment, w którym podejmujemy starania o dotacje na realizację projektu i przygotowujemy wniosek. Jeśli uda nam się ocenić nasz potencjał a ocena wypadnie dobrze, podejmujemy decyzję o działaniu.

Jaką decyzję podejmiemy? Uczniowie sprawdzają, jak nasze możliwości mają się do zbadanych potrzeb, podejmują odpowiedzialną decyzję, są gotowi do wywiązania się z zobowiązań.

2. Działanie

Zaplanujmy

Przygotowujemy plan działań i wpisujemy w nim:

Co chcemy osiągnąć?

Jakie działania podejmiemy?

Kto będzie za nie odpowiedzialny?

Kiedy zostaną wykonane?

Po czym poznamy, że osiągnęliśmy cel?

Jak pokażemy efekty naszej pracy?

Opracujmy szczegółowy budżet (zbilansujmy fundusze i wydatki)

Zróbmy

Działanie przebiega zgodnie z zasadami dobrej organizacji pracy indywidualnej i grupowej.

W zależności od typu projektu

§ Uczniowie pracują bezpośrednio z osobami, do których skierowana jest pomoc (na przykład przygotowują i roznoszą posiłki, pracują w domu opieki, odwiedzają dzieci w szpitalu, organizują koleżeńską pomoc w nauce).

§ Działania skierowane są do szerszej społeczności i uczniowie nie mają bezpośredniego kontaktu z korzystającymi z rezultatów (na przykład zbiórki darów, działania w ramach ochrony środowiska, naprawa sprzętu w ogródku zabaw dla dzieci).

§ Uczniowie podejmują działania informacyjne i propagandowe (na przykład podejmują akcję przeciw korupcji i przygotowują plakaty, przeprowadzają badanie i piszą listy do władz w sprawie założenia świateł ulicznych w niebezpiecznym miejscu).

3. Podsumowanie

Ocena działań i refleksja powinna dotyczyć wiedzy, postaw i umiejętności, które można było wykształcić biorąc udział w projekcie. Pytania do refleksji:

Co się zdarzyło? Co z tego wynika? Co dalej?

Przykładowe pytania do arkusza samooceny:

§ Jaki był mój udział w działaniu?

§ Czy pracowałem na miarę swoich sił i możliwości?

§ Co dobrego zdarzyło się dzięki moim działaniom?

§ Czego się nauczyłem?

§ Czy nauczyłem się czegoś lub sprawdziłem coś powiązanego z zagadnieniami omawianymi na lekcjach?

§ Czy poznałem kogoś interesującego podczas pracy nad projektem?

§ Czy zdarzyły się trudne momenty podczas pracy? Jak sobie poradziłem z nimi?

§ Jakie działania nie były efektywne? Co zrobiłbym inaczej lub wcale bym nie robił?

§ Czy w trudnych momentach mogłem liczyć na pomoc innych? Czy umiałem z tej pomocy skorzystać?

Sposoby prezentacji rezultatów:

Szkolne targi pomysłów i aktywności uczniów

Film na wideo

Wystawa plakatów

Komiks

Dziennik działań indywidualnych

Kronika klasy (grupy)

Artykuł w prasie szkolnej, lokalnej

Listy z posumowaniem do wszystkich uczestników (sponsorów, odbiorców, rodziców)

Dyskusja klasowa, szkolna

Panel z udziałem lokalnych władz

Audycja radiowa

Dobre rady:

- Zaczynajmy od małych i krócej trwających projektów.

- Pozwólmy uczniom samodzielnie kierować projektem i przyjmować role liderów.

- Bądźmy elastyczni i reagujmy na problemy.

- Zadbajmy o związek projektu z programem szkolnym.