Nauczanie metodą rozwiązywania problemów

  Grażyna Czetwertyńska

"Mamy prawdziwy problem"

Nauczanie metodą rozwiązywania problemów - (PBL - Problem Based Learning) jest jedną z najefektywniejszych metod nauczania. Warto ją znać podejmując z uczniami autentyczne działania w szkole i jej otoczeniu.

Nie dajmy się zwieść nazwie PBL. W tej metodzie nie chodzi o rozwiązywanie problemów w nauczaniu i radzenie sobie z trudnościami jedynie w uczeniu się. Nie każde pytanie i zagadnienie omawiane na lekcji można potraktować jako problem do rozwiązania.

Problem istnieje wtedy, gdy po pierwsze wiadomo, co się chce osiągnąć, a po drugie ograniczenia i przeszkody w dochodzeniu do celu.

Najważniejsze elementy metody PBL:

1. Po pierwsze musimy znaleźć problem lub problematyczna sytuację.

2. Po drugie problem występuje w dziedzinie (przedmiocie), którym się zajmujemy i jego rozwiązanie jest ważne dla zrozumienia tej dziedziny lub poszczególnych zagadnień z nią związanych.

3. Po trzecie problemowa sytuacja ma wspólne charakterystyczne cechy:

- jest niejasna, ma nieokreśloną strukturę
- często zmienia się wraz z uzyskaniem nowych informacji
-
nie da się łatwo rozwiązać

Stosowanie metody nauczania przy pomocy rozwiązywania problemów:
-
czyni nauczanie „autentycznym” (zbliża szkołę do prawdziwego życia);
-
uczy uczniów odpowiedzialności za podejmowanie decyzji;
-
zwiększa autonomię uczniów i przez to motywuje ich zgłębiania wiedzy;
-
uczy również samodzielności myślenia i odwagi eksperymentowania.

Przykłady problemów:
Jak pomalować tanio i ładnie szkołę?
Jak zapewnić bezpieczeństwo w czasie dyskoteki?
Jak najefektywniej wykorzystać po lekcjach pracownię informatyczną?
Jak rozwiązać problem znęcania się nad kolegami w szkole?
Jak zaprojektować szkolny trawnik, na którym nic nie rośnie?
Jak rozwiązać problem ściągania w szkole?

Jak rozwiązać problem narkomanii (w szkole, w mieście, w ogóle)?
Jak stworzyć skuteczny system ochrony praw ucznia w szkole?
Jak zmniejszyć zużycie wody w domu?
Jak ocalić żaby ginące w wysychającym stawie?
Jak pomóc uchodźcom w Polsce?
Jak zwiększyć udział kobiet w życiu publicznym?
Jak rozwiązać problem korupcji?
Jak zachęcić młodych do udziału w życiu publicznym?
Jak sprawić, żeby koledzy z krajów Unii wiedzieli więcej o Polsce?

Etapy rozwiązywania problemu:
-
Rozpoznanie i sformułowanie problemu.
-
Określenie przeszkód i ograniczeń.
-
Wymyślenie rozwiązań.
-
Wybór i sprawdzenie rozwiązania.

Schemat: wersja do druku >>