Myślenie twórcze - Strategie działania

Myślenie twórcze albo dywergencyjne (rozbieżne) dotyczy tworzenia nowych pomysłów, łączenia już istniejących, postrzegania świata na nowo. Ten sposób myślenia jest dopełnieniem myślenia krytycznego. Oto przykłady umiejętności powiązanych z myśleniem twórczym:

1. Płynność

Uczeń proponuje jak najwięcej pomysłów bez poddawania ich ocenie (burza mózgów).

Strategia działania

A. Zapoznaj się z główną ideą.

B. Dodaj jak najwięcej własnych pomysłów najszybciej, jak potrafisz.

2. Giętkość

Uczeń tworzy jak najwięcej możliwych zastosowań.

Strategia działania

A. Popatrz na oryginał.

B. Znajdź nowe zastosowania i możliwości wykorzystania.

3. Przekształcanie

Uczeń przekształca oryginalny obiekt.

Strategia działania

A.     Zapoznaj się z podstawową ideą – obiektem.

B.      Dodaj odpowiednie elementy, aby uczynić go lepszym lub bardziej interesującym.

4. Oryginalność

Uczeń proponuje pomysły niezwykłe i nieznane.

Strategia działania

A. Znajdź ideę lub problem.

B. Zaproponuj rozwiązanie lub zastosowanie, którego nikt wcześniej nie zaproponował.

5. Twórcze rozwiązywanie problemów

Uczeń proponuje rozwiązania problemu.

Strategia działania

A.     Zbadaj problem.

B.      Zaproponuj możliwie dużo rozwiązań.

C.     Wybierz jedno rozwiązanie.

D.     Opracuj możliwości i skutki jego zastosowania

6. Integrowanie

Uczeń łączy dwa lub więcej obiektów tworząc nową jakość.

Strategia działania

A.     Zbadaj oba (wszystkie dane) obiekty.

B.      Wybierz interesujące i ważne elementy, które mogą być podstawą do połączenia.

C.     Zaproponuj sposób połączenia.

D.     Opisz nowy obiekt.

7. Tworzenie sieci (mapy problemu)

Uczeń analizuje i łączy idee, aby zbudować sieć logicznych powiązań zgodnie z zadanym tematem.

Strategia działania

A.     Zbadaj główną myśl – temat.

B.      Znajdź kilka podporządkowanych mu tematów.

C.     Rozważ związki pomiędzy nimi.

D.     Opisz zależności między elementami w sieci.

8. Budowanie zależności

Uczeń odnajduje powiązania pomiędzy ideami, obiektami.

Strategia działania

A.     Popatrz na poszczególne elementy lub zdarzenia.

B.      Określ ich cechy.

C.     Poszukaj elementów o podobnych cechach lub powiązanych zależnościami.

D.     Opisz związek pomiędzy elementami.

Grażyna Czetwertyńska
Na podstawie klasyfikacji zawartej w: A.P. Johnson, Up and Out, Using Creative and Critical Thinking Skills to Enhance Learning, Allyn and Bacon, 2000