Podział pracy z tekstem na czynności wykonywane we wszystkich trzech etapach
(przed, w trakcie i po lekturze)
1. Planowanie i przygotowanie do lektury.
To niezwykle ważna część pracy z tekstem. Od prawidłowego przeprowadzenia tej części zajęć w dużym stopniu zależy sukces ucznia. Im tekst jest trudniejszy, nudniejszy, gorzej napisany, tym większą rolę odgrywa przygotowanie do jego lektury.
Co możemy zrobić?
- wyposażyć uczniów w wiedzę podstawową ułatwiającą zrozumienie tekstu,
- objaśnić słownictwo,
- wyjaśnić dokładnie cel lektury,
- skupić uwagę uczniów na konkretnych elementach tekstu,
- wprowadzić w kontekst, - zaciekawić (sprowokować do aktywnego czytania),
- dostarczyć ilustracji, pomocnych modeli itp., - nauczyć uczniów czytania strategicznego.
Można na przykład opracować listę stwierdzeń związanych z czytanym tekstem i poprosić uczniów, aby najpierw na podstawie swoich wcześniejszych doświadczeń napisali, czy są one prawdziwe, czy fałszywe. Po lekturze mogą zweryfikować swoje przypuszczenia.
|
Liczby całkowite |
|
Moim zdaniem
TAK/NIE |
Z tekstu dowiedziałem się że TAK/NIE |
|
|
|
|
1. Można dodać dwie liczby całkowite i otrzymać sumę mniejszą od zera |
|
|
|
2. Suma liczby zero i innej liczby całkowitej jest zawsze inną liczbą całkowitą |
|
|
|
3. Iloczyn dwóch dodatnich liczb całkowitych jest zawsze dodatni |
|
|
|
4.Iloczyn dwóch ujemnych liczb całkowitych jest zawsze ujemny. |
2. Uczestniczenie i pomoc podczas lektury
Na tym etapie najważniejsze jest podtrzymywanie intelektualnego zaangażowania ucznia w tekst.
Można to robić zachęcając do:
- robienia notatek (tego też warto uczyć naszych uczniów)
- zaznaczania ważnych miejsc ołówkiem na marginesie
- sprawdzania wcześniej sformułowanych hipotez - odpowiadania na pytania postawione przed lekturą
- notowania wniosków i głównych idei po przeczytaniu kolejnych fragmentów.
Wszystkie te czynności aktywny czytelnik wykonuje automatycznie i wcale niekoniecznie na piśmie. Zanim jednak wykształcimy takiego czytelnika, powinniśmy stale ćwiczyć i wypróbowywać różne strategie. Później nasi uczniowie będą sami je dobierali, stosownie do celu lektury i ta umiejętność będzie ich posagiem na całe życie.
Dokonujemy wyboru strategii
(może być własna lub jedna z publikowanych przez nas w zeszycie „Czytam, więc jestem”).
Można w pracy z tekstem na lekcji zastosować na przykład strategię SZUKAM!
- Spróbuj określić możliwie dokładnie, jaki jest cel lektury.
- Zapytaj uczniów, co już wiedzą na ten temat
- Ustal na jakie pytania uczniowie mogą spróbować znaleźć w tekście odpowiedź (stawiaj wyzwania i zaciekawiaj).
- Komentuj i uzupełniaj ich wypowiedzi, przedstaw dodatkowe materiały, które mogą sprowokować do kolejnych pytań.
- Aranżuj sytuacje, w których uczniowie w małych zespołach „naukowców” poszukują odpowiedzi i weryfikują hipotezy.
- Motywuj uczniów do podzielenia się na forum klasy rezultatami poszukiwań.
3. Refleksja i przegotowanie do zastosowania wiadomości po lekturze.
Po lekturze stosujemy sposoby pomagające w skłonieniu uczniów do refleksji, utrwaleniu istotnych, naszym zdaniem, informacji i zastosowaniu ich.
Uczniowie powinni mieć okazję do:
- wskazania najważniejszych idei (jeśli sytuacja tego wymaga, powinni mieć możliwość ponownego sięgania do odpowiednich fragmentów tekstu);
- porównania rezultatów swojej lektury z przedstawionym na początku celem;
- pokazania, że dobrze zrozumieli przeczytany tekst
- pokazania, że potrafią wykorzystać zawarte w nim informacje.
Upewnijmy się zatem, że nasi uczniowie:
- myślą na temat idei czytanego tekstu i podczas czytania i po jego zakończeniu oraz analizują pojawiające się pomysły w kontekście celu lektury;
- rozważają, jak nowy materiał ma się do ich wcześniejszej wiedzy i doświadczenia (ewentualnie weryfikują błędne przypuszczenia);
- formułują wnioski z lektury;
- poszukują dalszych wyjaśnień, aby lepiej rozumieć prezentowany materiał.
|
